PHY-27Lớp 12 · Bài 1 · SGK Kết nối tri thức

Cấu trúc chất và sự chuyển thể

Gia nhiệt ba bình rắn, lỏng, khí của cùng một chất, xem hạt chuyển động mạnh dần, chuyển thể và đối chiếu đồ thị nhiệt độ – nhiệt lượng.

Đang tải mô hình 3D…

Mục tiêu bài học

Chất gồm các hạt.
Chuyển thể liên quan cấu trúc và năng lượng, không phải các hạt tự nở to.

Thuyết minh: Hãy quan sát mô hình và xác định đại lượng đang thay đổi. Chất gồm các hạt; chuyển thể liên quan cấu trúc và năng lượng, không phải các hạt tự nở to. Khi thay thông số, đối chiếu chuyển động và đồ thị; chỉ kết luận trong các giả thiết đã công bố.

Ba cảnh của mô phỏng

Cảnh S01
Ba bình mô phỏng rắn, lỏng, khí ở cùng một chất
Cảnh S02
Gia nhiệt và quan sát hạt dao động/chuyển động, chuyển thể
Cảnh S03
Liên kết tiến trình với đường nhiệt độ theo nhiệt lượng

Điều khiển trong mô phỏng

Đổi nhiệt lượng
Tua chậm
Hiển thị lực hút minh họa

Chốt kiểm tra kiến thức

Ở quá trình nóng chảy đẳng áp của chất tinh khiết, nhiệt độ gần như không đổi.

Dùng mô phỏng và bảng đo ở trên để tự kiểm chứng nhận định này.

Lưu ý để không hiểu sai

Kích thước hạt không phình ra khi nóng lên.
Khoảng cách tăng tùy pha.

Câu hỏi tự kiểm tra

Chọn đáp án để xem giải thích ngay. Không cần đăng nhập.

Câu 1Khi nung nóng một khối kim loại, khối kim loại nở ra. Giải thích nào phù hợp với mô hình động học phân tử?

Câu 2Đun nóng đều một chất rắn tinh khiết, đồ thị nhiệt độ theo nhiệt lượng có một đoạn nằm ngang ở 80 °C. Trên đoạn này, chất đang

Kí hiệu và đại lượng

Phân tử (hạt)Molecule (particle): Các hạt rất nhỏ cấu tạo nên chất, chuyển động không ngừng; nhiệt độ càng cao thì chúng chuyển động càng nhanh.
Lực tương tác phân tửIntermolecular forces: Lực hút và lực đẩy giữa các phân tử; mạnh ở chất rắn, yếu hơn ở chất lỏng và rất yếu ở chất khí.
Thể rắnSolid: Các phân tử ở rất gần nhau, dao động quanh vị trí cân bằng cố định; chất rắn có hình dạng và thể tích riêng.
Thể lỏngLiquid: Các phân tử ở gần nhau, dao động quanh vị trí cân bằng có thể di chuyển; chất lỏng có thể tích riêng nhưng không có hình dạng riêng.
Thể khíGas: Khoảng cách giữa các phân tử rất lớn so với kích thước của chúng, phân tử chuyển động hỗn loạn; chất khí không có hình dạng và thể tích riêng.
Nhiệt độ TTemperature: Đại lượng đặc trưng cho mức độ chuyển động nhiệt của các phân tử; đơn vị SI là kelvin (K).
Nhiệt lượng QHeat: Phần năng lượng vật nhận thêm hay mất bớt trong quá trình truyền nhiệt, đơn vị J; không phải một “chất” chứa trong vật.
Sự chuyển thểPhase change: Chuyển giữa các thể: nóng chảy, đông đặc, hóa hơi, ngưng tụ, thăng hoa. Ở áp suất xác định, chất tinh khiết nóng chảy ở một nhiệt độ xác định.

Hạt vẽ phóng to hàng tỉ lần và chuyển động chậm lại; kích thước mỗi hạt không đổi khi nhiệt độ tăng. Nội dung là bản nháp do NAVI biên soạn theo kiến thức phổ thông, chờ giáo viên bộ môn đối chiếu với ấn bản SGK đang giảng dạy.