SGK Kết nối tri thức với cuộc sống
Vật lý 3D
38 chủ đề từ lớp 10 đến lớp 12. Mỗi chủ đề là một mô phỏng: kéo thanh trượt, xem đồ thị chạy cùng mô hình, tự đo số liệu để kiểm chứng định luật.
Vật lý 10
Động học, rơi tự do, ném xiên, lực và định luật Newton, moment, năng lượng, động lượng, chuyển động tròn, biến dạng và áp suất.
PHY-01Lớp 10 · Bài 4–9
Độ dịch chuyển, vận tốc và gia tốc
Cho xe chạy trên quỹ đạo cong, so sánh quãng đường với vectơ độ dịch chuyển và đọc vận tốc, gia tốc trên đồ thị x–t, v–t.
PHY-02Lớp 10 · Bài 10–11
Rơi tự do và phép đo g
Thả hai vật khác khối lượng trong buồng chân không ảo, đo thời gian rơi để tính g = 2h/t² và thấy chúng chạm đất cùng lúc.
PHY-03Lớp 10 · Bài 12
Chuyển động ném ngang và ném xiên
Phóng vật từ bệ với góc, độ cao và v₀ tùy chọn, tách vận tốc thành vx không đổi và vy biến đổi đều để giải thích quỹ đạo parabol.
PHY-04Lớp 10 · Bài 13
Tổng hợp lực và cân bằng lực
Kéo đầu mút hai vectơ lực tác dụng lên vật, dựng hình bình hành để tìm hợp lực rồi thử bộ ba lực có tổng bằng 0 để vật cân bằng.
PHY-05Lớp 10 · Bài 14–19
Ba định luật Newton và các lực thường gặp
Thay lực kéo, khối lượng và hệ số ma sát của vật trên mặt phẳng để kiểm chứng a = F/m, rồi xem cặp lực Newton III đặt lên hai xe.
PHY-06Lớp 10 · Bài 21–22
Moment lực và cân bằng vật rắn
Đặt lực lên đòn bẩy ở nhiều vị trí và hướng, đo cánh tay đòn vuông góc với giá lực để tính M = F·d và tìm điều kiện cân bằng quay.
PHY-07Lớp 10 · Bài 23–25
Công, công suất, động năng, thế năng
Kéo xe trên mặt phẳng với góc lực thay đổi để thấy A = F·s·cosα, rồi cho xe lên dốc, theo dõi cột động năng ½mv² và thế năng mgh.
PHY-08Lớp 10 · Bài 26–27
Bảo toàn cơ năng và hiệu suất
Cho viên bi lăn trên máng có thể bật ma sát, theo dõi biểu đồ Wđ, Wt, cơ năng và so sánh năng lượng có ích với năng lượng toàn phần.
PHY-09Lớp 10 · Bài 28–30
Động lượng và va chạm
Cho hai xe trên đường ray va chạm đàn hồi hoặc va chạm mềm, tua chậm từng khung để so sánh tổng động lượng và động năng trước, sau.
PHY-10Lớp 10 · Bài 31–32
Chuyển động tròn đều và lực hướng tâm
Cho vật quay trên vòng tròn với bán kính, tốc độ tùy chỉnh, xem vận tốc tiếp tuyến và gia tốc hướng tâm aht = v²/r luôn hướng vào tâm.
PHY-11Lớp 10 · Bài 33
Biến dạng đàn hồi và định luật Hooke
Treo lần lượt các vật nặng vào lò xo, đo độ dãn Δl và vẽ đồ thị lực theo độ dãn để thấy Fđh = k·Δl chỉ đúng trong giới hạn đàn hồi.
PHY-12Lớp 10 · Bài 34
Áp suất chất lỏng và khối lượng riêng
Hạ cảm biến trong bể chất lỏng, đọc áp suất theo độ sâu và đổi khối lượng riêng để kiểm chứng p = pa + ρgh, cùng độ sâu cùng áp suất.
Vật lý 11
Dao động, sóng cơ – sóng âm – sóng điện từ, giao thoa, sóng dừng, điện trường, tụ điện và dòng điện không đổi.
PHY-13Lớp 11 · Bài 1–4
Dao động điều hòa và pha dao động
Quan sát con lắc lò xo chiếu bóng lên trục cùng đồ thị x(t), v(t), a(t), chỉnh biên độ, chu kì, pha để thấy x = A·cos(ωt + φ).
PHY-14Lớp 11 · Bài 5, 7
Chuyển hóa năng lượng trong dao động
Theo dõi con lắc lò xo qua biên và vị trí cân bằng cùng biểu đồ Wđ, Wt, W theo thời gian, rồi bật giảm chấn để thấy cơ năng tiêu hao.
PHY-15Lớp 11 · Bài 6
Dao động tắt dần, cưỡng bức và cộng hưởng
Quét tần số ngoại lực tác dụng lên hệ lò xo có cản, vẽ đồ thị biên độ theo tần số và thấy đỉnh cộng hưởng khi f gần tần số riêng f₀.
PHY-16Lớp 11 · Bài 8–9
Sóng ngang, sóng dọc và truyền năng lượng
Phát sóng trên dây và trên lò xo, đánh dấu một phần tử để thấy nó chỉ dao động tại chỗ, đồng thời kiểm chứng λ = v/f khi đổi tần số.
PHY-17Lớp 11 · Bài 10, 15
Sóng âm và truyền âm trong môi trường
Bật loa trong ống khí để thấy vùng nén, vùng giãn đồng bộ với đồ thị áp suất, rồi đo thời gian âm tới hai cảm biến để tính tốc độ âm.
PHY-18Lớp 11 · Bài 11
Sóng điện từ
Xoay camera quanh sóng điện từ 3D để thấy E, B và phương truyền đôi một vuông góc, rồi so sánh tần số, bước sóng các vùng trong thang sóng.
PHY-19Lớp 11 · Bài 12
Giao thoa sóng hai nguồn
Đặt hai nguồn sóng kết hợp trên mặt nước, đặt điểm đo để thấy cực đại khi Δd = kλ và cực tiểu khi Δd = (k + ½)λ với hai nguồn cùng pha.
PHY-20Lớp 11 · Bài 13
Sóng dừng
Quét tần số kích thích sợi dây hai đầu cố định, đóng băng hình dạng dây để đánh dấu nút, bụng và kiểm chứng điều kiện L = nλ/2.
PHY-21Lớp 11 · Bài 16
Lực Coulomb và tương tác điện tích
Đặt hai điện tích điểm trong không gian 3D, đổi độ lớn và khoảng cách để xem cặp lực F₁₂, F₂₁ và đồ thị F–r theo định luật Coulomb.
PHY-22Lớp 11 · Bài 17–18
Điện trường và đường sức
Thêm điện tích nguồn, kéo điện tích thử qua lưới vectơ E và đường sức, rồi chuyển sang điện trường đều giữa hai bản tích điện trái dấu.
PHY-23Lớp 11 · Bài 19–20
Thế năng điện, điện thế và chuyển động điện tích
Thả điện tích dương và âm giữa hai điện cực có mặt đẳng thế, so sánh thế năng, động năng và kiểm chứng công lực điện A = q·U.
PHY-24Lớp 11 · Bài 21
Tụ điện và điện môi
Thay diện tích bản, khoảng cách d và chèn điện môi vào tụ phẳng khi còn nối hoặc đã ngắt nguồn để so sánh Q, U và điện dung C = Q/U.
PHY-25Lớp 11 · Bài 22–23
Dòng điện, điện trở và định luật Ohm
Đóng mạch pin – điện trở có electron minh họa, đọc ampe kế, vôn kế và vẽ đặc tuyến I–U để kiểm chứng I = U/R ở nhiệt độ không đổi.
PHY-26Lớp 11 · Bài 24–26
Nguồn điện, điện trở trong, năng lượng điện
Nối pin có điện trở trong với tải thay đổi được, đo suất điện động E khi mạch hở và thấy U = E − I·r giảm khi dòng điện tăng.
Vật lý 12
Vật lý nhiệt, khí lí tưởng, từ trường, cảm ứng điện từ, điện từ trường và vật lý hạt nhân.
PHY-27Lớp 12 · Bài 1
Cấu trúc chất và sự chuyển thể
Gia nhiệt ba bình rắn, lỏng, khí của cùng một chất, xem hạt chuyển động mạnh dần, chuyển thể và đối chiếu đồ thị nhiệt độ – nhiệt lượng.
PHY-28Lớp 12 · Bài 2
Nội năng và định luật I nhiệt động lực học
Nén piston và đốt nóng khí trong xi lanh, theo dõi biểu đồ ΔU, Q, A với quy ước dấu rõ ràng để kiểm chứng định luật I: ΔU = A + Q.
PHY-29Lớp 12 · Bài 3–6
Nhiệt dung riêng, nóng chảy và hóa hơi
Đun mẫu chất tinh khiết qua nóng chảy, tăng nhiệt ở thể lỏng rồi sôi, đọc đồ thị T–Q để phân biệt Q = mcΔT với Q = λm và Q = Lm.
PHY-30Lớp 12 · Bài 8, 12
Mô hình động học phân tử khí và áp suất
Quan sát hạt khí bay hỗn loạn va vào thành bình, tăng nhiệt độ khi giữ thể tích để thấy tốc độ phân tử và áp suất tăng theo T tuyệt đối.
PHY-31Lớp 12 · Bài 9–11
Các định luật khí lí tưởng và đồ thị trạng thái
Khóa lần lượt T hoặc p của lượng khí trong xi lanh, kéo piston để vẽ đường đẳng nhiệt p–V và đường đẳng áp V–T, kiểm chứng pV/T không đổi.
PHY-32Lớp 12 · Bài 14
Từ trường của nam châm và dòng điện
Đặt lưới kim la bàn quanh nam châm, dây dẫn thẳng và ống dây, đảo chiều dòng điện để thấy chiều cảm ứng từ B đổi theo quy tắc nắm tay phải.
PHY-33Lớp 12 · Bài 15
Lực từ tác dụng lên dây dẫn
Xoay đoạn dây mang dòng điện giữa hai cực nam châm, đo lực từ theo góc θ để kiểm chứng F = B·I·l·sinθ và dùng quy tắc bàn tay trái.
PHY-34Lớp 12 · Bài 16
Từ thông và cảm ứng điện từ
Xoay khung dây trong từ trường đều và đẩy nam châm qua cuộn dây, theo dõi từ thông Φ = B·S·cosθ và dòng cảm ứng chỉ có khi Φ biến thiên.
PHY-35Lớp 12 · Bài 17–18
Máy phát điện xoay chiều và ứng dụng cảm ứng
Quay khung dây N vòng giữa hai cực từ, so sánh đồ thị Φ(t) và e(t) lệch pha π/2, rồi tăng tốc độ quay để thấy biên độ và tần số e cùng tăng.
PHY-36Lớp 12 · Bài 19
Điện từ trường và mô hình sóng điện từ
Cho điện tích dao động ở anten phát ra sóng E, B lan truyền 3D, xem từ ba góc nhìn và kiểm chứng λ·f = c khi đổi tần số trong chân không.
PHY-37Lớp 12 · Bài 21–22
Cấu trúc hạt nhân và năng lượng liên kết
Phóng to từ nguyên tử vào hạt nhân, tách proton và neutron để đọc Z, N, A, rồi so sánh khối lượng để tính độ hụt khối và E = Δm·c².
PHY-38Lớp 12 · Bài 23–24
Phóng xạ, chu kỳ bán rã và ứng dụng hạt nhân
Chạy mô phỏng phân rã ngẫu nhiên của tập hạt nhân, đọc đồ thị N(t) sau mỗi chu kì bán rã và so sánh khả năng đâm xuyên của tia α, β, γ.